Kleding en fietsje van Anouk Damoiseaux, 1970

collectie_KB_2532

In het museum wordt bijzondere aandacht besteed aan de levens van kinderen in de 20ste eeuw. Het onderwerp in de jaren zeventig is de Anti-Autoritaire Kresj. De ouders van Anouk Damoiseaux stichtten samen met anderen deze 'kresj' voor hun kinderen. Zij wilden dat hun kinderen een anti-autoritaire opvoeding zouden krijgen. Bij toerbeurt pasten de ouders op de kinderen, die mochten doen waar ze zin in hadden. De kinderen moesten op die manier zelf hun grenzen verkennen. De bedoeling was dat zij door deze opvoeding in hun latere leven dwang zouden herkennen en zij ertegen in verzet zouden komen. Het uiteindelijke doel was een utopische samenleving.

 

De Witkar, circa 1973

collectie_KB_2609

De binnenstad van Amsterdam kampte rond 1970 met ernstige verkeersproblemen. Luud Schimmelpenninck, voormalig Provo en bedenker van het Witte Fietsenplan, kwam op het idee van de Witkar. De bedoeling was het privébezit van auto's in de stad terug te dringen door een verhuursysteem van 'witkarren'. Het lidmaatschap voor de Vereniging Witkar kostte 25 gulden, en was geldig voor het leven. Daarnaast moest men per rit een klein bedrag betalen. Met een magneetsleutel, voor die tijd een erg modern hulpmiddel, werd de Witkar geopend en kon ook worden afgerekend. Via de Gemeentegiro werd het verschuldigde bedrag automatisch afgeschreven van je rekening. De gemeente gaf in de jaren '70 toestemming voor vijf Witkarstations: op het Amstelveld, de Elandsgracht, het Damrak, het Spui, het Rokin en de Leliegracht. In 1974 waren er 2400 abonnees en eind jaren '70 reden er 35 witkarren in de stad. Het praktisch nut van de Witkar als middel tot openbaar vervoer bleef hierdoor beperkt. Een aantal strijdbare mannen verheft de stem tegenover een autoriteit die onzichtbaar blijft.

Bruikleen Stichting Openbaar Vervoer Museum Amsterdam
KB 2609

 

Model van een woning in het 'Pentagon', 1983

collectie_KA_20375

Herman van Elteren, 1999
Vanaf 1978 werd het motto voor de ruimtelijke ontwikkeling van Amsterdam de 'Compacte Stad'. Men ging hoger en dichter op elkaar bouwen, ook op plekken waar dat aanvankelijk niet wenselijk geacht werd. Deze 'verdichting' en verbetering van de kwaliteit van de woningen, moest een tegenwicht bieden tegen de leegloop van de stad. Na fel verzet tegen de kantoorbestemming van de Nieuwmarktbuurt, kwamen er toch woningen op de kaalslag van het metrotracé. 'Het Pentagon', ontworpen door Theo Bosch, kwam in 1983 gereed. Met 87 appartementen, 7 HAT-eenheden en aangepaste woningen voor gehandicapten is het één van de grootste nieuwbouwprojecten in de buurt. De naam komt van de vijfhoekige grondvorm, die leidt tot zeer gevarieerde woningplattegronden.
Schaal 1:20

KA 20375

 

Vijf vrouwenfiguren, tweede en derde kwart 20ste eeuw

collectie_BA_4171

Jos Hoogwout (1892-1978),
Hetty Kater-van der Waerden (data onbekend),
Bé Thoden van Velzen (1903-1984),
Ellen Roos (geb. 1926),
John Bier (geb. 1936)

Vijf naakten van vijf verschillende beeldhouwers uit de twintigste eeuw. Hoewel de beelden in vorm, afmeting en tijdstip van vervaardiging sterk uiteenlopen, hebben ze het model gemeen. Dat model heette Truus Trompert (1915-1977). Trompert beschouwde poseren als een vak.Gedurende haar veertigjarige loopbaan zou ze uitgroeien tot Nederlands meest bekende beroepsmodel. Met haar ronde, enigszins voloptueuze vormen was ze het ideale model voor schilders, tekenaars en beeldhouwers. Ze moet duizenden keren vereeuwigd zijn, door bekende en minder bekende kunstenaars. Trompert was een bezield model met een sterke artistieke persoonlijkheid. Ze was daarmee een bron van inspiratie voor beeldhouwers als Mari Andriessen, Hildo Krop en John Rädecker. Charlotte van Pallandt zag in elk van Truus´ houdingen een beeld.

Misschien wel de bekendste sculptuur waarvoor Trompert model heeft gestaan is John Rädeckers vrouwenbeeld, hoog tegen de pyloon van het Nationaal Monument op de Dam dat in 1956 werd onthuld.
Daar symboliseert ze de Nederlandse Maagd of de Vrede, een beeld waarvan het Amsterdams Historisch Museum een fraaie gipsen voorstudie bezit. Het Stadsarchief Amsterdam beheert sinds 1993 een omvangrijke Truus Trompert-collectie, die in de loop der jaren bijeengebracht was door de Stichting Modern Maecenaat. De vijf beelden uit die verzameling zijn nu aan het Amsterdams Historisch Museum overgedragen.

BA 4171 t/m BA 4175

 

Model van een woning in het Plan van Gool, ca. 1970

collectie_KA_20388

Herman van Elteren, 1999
Tussen 1966 en 1972 verrees in de Tuinstad Buikslotermeer in Amsterdam-Noord het Plan Van Gool. Het complex bestond uit 1161 woningen in vijf woonlagen. Voor kunstenaars kwamen er atelierwoningen. De brede galerij langs de derde woonlaag had meerdere functies. De kinderen konden er spelen en de bakker en melkboer konden aan de deur komen. De Avio-bruggen, oorspronkelijk ontworpen als vliegtuigslurf, boden een droge doorgang naar het nabij gelegen winkelcentrum. De woningen hadden een open keuken met eethoek en centrale verwarming. De experimentele woningbouw trok artistieke en hippe bewoners. Ze richtten hun woning in volgens de mode van omstreeks 1970: veel bruin en oranje en op de vloer rieten matten.
Schaal 1:20

KA 20388