Keizer Napoleon op de Dam, ca. 1811

collectie_SA_2122
Mattheus I. van Bree (1773-1839)

Op 9 oktober 1811 bracht keizer Napoleon een bezoek aan Amsterdam. Op de Dam werd hij door een enthousiaste menigte onthaald, maar de situatie in de stad was op dat moment verre van rooskleurig. Een jaar eerder was een eind gekomen aan het bestaan van het Koninkrijk Holland onder koning Lodewijk Napoleon, de broer van Napoleon. Holland was nu ingelijfd bij het Franse keizerrijk. Het land moest meedoen aan het zogenaamde 'Continentale Stelsel', de handelsblokkade tegen Engeland, waarmee de Fransen in oorlog waren. De gevolgen voor Amsterdam waren verschrikkelijk: er kwamen geen schepen meer in de haven en de handel kwam bijna stil te liggen. De werkloosheid liep sterk op, en dat in een situatie dat al 1/3 van de bevolking van de bedeling leefde.
Inv.nr. SA 2122

 

Een stel kastanjevazen, 1830

collectie_KA_19357
Fa. Bennewitz & Zonen, werkzaam in Amsterdam 1822-1841
Tot de grootste en kostbaarste zilveren voorwerpen uit de eerste helft van de 19de eeuw behoren de zogeheten kastanjevazen. Dergelijke dekselvazen werden altijd in paren geleverd. Men bewaarde er geglaceerde kastanjes in, een lekkernij die als dessert werd geserveerd. Deze vazen zijn uitgevoerd in de karakteristieke ronde vormen van de Biedermeierstijl.
Aangekocht met particuliere steun, 1993
Inv.nr. KA 19357.1/2
 

De bouw van twee gashouders van De Hollandsche Gazfabriek aan de Schans, 1847

collectie_SA_866
Cornelis Springer (1817-1891)

Omdat de Amsterdamsche Pijp-Gaz Compagnie geen concurrentie kende, waren de prijzen hoog. Om hier een einde aan te maken, stichtte grootafnemer en suikerfabrikant C. de Bruijn in 1845 een tweede gasfabriek. Zijn 'Hollandsche Gazfabriek' stond aan de Weteringschans ter hoogte van de huidige Pieter Pauwstraat en de Den Texstraat. Op 23 augustus 1847 begon de gaslevering, aanvankelijk tegen dezelfde prijs als de concurrent. Het schilderij, gemaakt in opdracht van C. de Bruijn, werd aangekocht door Th.W. van Outerterp. Als stadsrooimeester hield hij toezicht op de perceelgrenzen van nieuwe bouwterreinen. Hij staat links op de voorgrond afgebeeld.
Inv.nr. SA 866

 

Bokaal, 1863

collectie_KA_10393
Pieter Pieterse, werkzaam in Amsterdam; 1855-1903

Op 1 mei 1838 vond de oprichting plaats van het genootschap Natura Artis Magistra. Bij het 25-jarig bestaan schonken de leden van 'Artis' deze zilveren bokaal aan oprichter-directeur G.F. Westerman. Het cadeau was geleverd door Fa. Bonebakker & Zn.
Schenking Westerman Stichting, Amsterdam
Inv.nr. KA 10393

 

De Dam, ca. 1895

collectie_SB_6344
G.H. Breitner (1857-1923)

Bij de voorbereiding van dit stadsgezicht maakte Breitner gebruik van fotografie. Dit is te zien aan de manier waarop het doek door de kunstenaar is gekaderd. In of na 1898 veranderde Breitner een detail. Hij schilderde het glas-in-loodvenster in de Nieuwe Kerk, dat daar was aangebracht ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina.
Bruikleen Stedelijk Museum Amsterdam
Inv.nr. SB 6344

 

Twee meisjes aan een gracht, ca.1895

collectie_SB_6331
Isaac Israels (1865-1934)

Isaac Israels was een groot bewonderaar van Breitner. Als schilder werd hij sterk door hem beïnvloed. De twee onderhielden een nauwe vriendschapsband. In snelle toetsen heeft Israels deze dienstmeisjes geschilderd. De schets, op karton, is waarschijnlijk buiten gemaakt. Het moet in zijn tijd op straat gebben gewemeld van de in blauw-wit gestoken dienstmeisjes want vrijwel ieder huishouden dat het zich kon veroorloven had rond 1900 personeel in dienst.
Bruikleen Rijksmuseum Amsterdam
Inv.nr. SB 6331

 

Kerkgang van Burgerweesmeisjes, ca. 1895

collectie_SA_36353
Nicolaas van der Waaij (1855-1936)

Nicolaas van der Waaij was gefascineerd door tijdloze de uitstraling van de Amsterdamse burgerweesmeisjes. Hij maakte een serie schilderijen en tekeningen van modellen, gekleed in het rood-zwarte kostuum van de burgerwezen. Zijn werk roept een sprookjesachtig beeld op, dat waarschijnlijk niets met de harde werkelijkheid in het weeshuis van doen had. Op dit schilderij is de zondagse kerkgang afgebeeld. Iedere zondag liepen de jongens en meisjes in een lange stoet van het Burgerweeshuis naar de Westerkerk aan de Prinsengracht of naar de Nieuwe Kerk op de Dam. Onderweg ontmoetten zij dan de in blauw-zwart geklede wezen van het weeshuis van de Hervormde Diaconie. De weeskinderen hadden hun eigen plaats in de kerk.
Inv.nr. SA 36353