Op elke laatste zondag van de maand bieden het Amsterdams Historisch Museum en Amsterdam City Walks een interessante combinatie aan tussen een rondleiding in het museum en een stadswandeling door Amsterdam. Daarbij staat steeds een ander thema centraal.

Aanvang: 12:30 uur
Programma: Rondleiding 12:30-13:30 en stadswandeling 14:00-15:30
Kosten: 12:50 euro p.p. (excl. toegang museum. Toegang met Museumjaarkaart of stadspas gratis)
Beginpunt: Bij de centrale kassa van het Amsterdams Historisch Museum,Nieuwezijds Voorburgwal 357.
Reserveren noodzakelijk: 06-18257014 of e-mail naar info@amsterdamcitywalks.com

Zie ook de stadswandeling & rondleiding combinatie in Museum Willet-Holthuysen.

Het Amsterdams Historisch Museum presenteert vanaf 20 maart 2010 één van de meest opzienbarende kunstwerken uit de twintigste eeuw: The Hoerengracht (1983-88). Het gigantische, over de gehele wereld tentoongestelde werk van Edward  Kienholz en Nancy Reddin Kienholz is tot in de zomer van 2010 absolute blikvanger van een tentoonstelling waarin de relatie tussen kunst en Amsterdamse Wallen centraal staat. Het is voor het eerst dat The Hoerengracht - geïnspireerd op het wereldberoemde Amsterdamse Red Light District - naar Amsterdam komt. The Hoerengracht is een uitsnede en interpretatie van de Amsterdamse Rosse Buurt waar bezoekers doorheen kunnen wandelen. De kunstenaars stelden zichzelf bij het maken van het werk vragen die nog steeds actueel zijn: Wat vinden we van prostitutie? Moet het worden toegestaan, gereguleerd, gedoogd of verboden? Tijdens een rondleiding door The Hoerengracht van toen en een stadswandeling door het Red Light District van nu, staan deze en andere vragen centraal.

Middeleeuws Amsterdam was een stad gevuld met katholieke kerken, kloosters en kapellen. In sommige delen van de stad was niets anders te horen dan het bidden van de nonnen, als ware het een gebed zonder end. Dit alles veranderde met de Nederlandse opstand, waarbij Amsterdam zich in 1578 aansloot. Bij deze alteratie zette de stad het katholicisme overboord en het calvinisme triomfeerde. Alle bezittingen van de katholieke kerk vervielen aan de staat en spoedig vulden de voormalige katholieke kerken zich met protestantse gelovigen. Men realiseerde zich echter al snel dat voor een handelsstad als Amsterdam tolerantie van levensbelang was en dat daarbij voor calvinistische orthodoxie geen plaats was. De vele religies die zich vervolgens in de stad manifesteerden vormen een boeiend onderwerp voor een rondgang door het museum en een stadswandeling door Amsterdam.

De 17^de eeuw is de meest luisterrijke periode in de vaderlandse geschiedenis en is de belangrijkste periode in de geschiedenis van Amsterdam. De stad ontwikkelde zich in deze tijd van regionaal handelscentrum tot het kloppend hart van de Europese economie. Amsterdam groeide explosief, van 50.000 mensen in 1600 tot meer dan 200.000 mensen in 1700 en breidde zich op ongekende schaal uit. Aan de hand van de vele objecten in het museum en tal van monumenten in de stad wordt de Gouden Eeuw vanuit verschillende invalshoeken belicht.

De voorwerpen in het museum en de monumenten in de stad vertellen soms opmerkelijke, vreemde of bijzondere verhalen. In deze rondleiding en wandeling staan die verhalen centraal. Het Mirakel van Amsterdam mag daarbij natuurlijk niet ontbreken. Bij dit middeleeuwse wonder werd de hostie, het lichaam van Christus, op wonderbaarlijke wijze in de vlammen gespaard. In de 17^de eeuw werden dit soort middeleeuwse wonderen naar het rijk der fabelen verwezen. In deze Gouden Eeuw stond de ratio centraal. De anatomische lessen in het museum nemen u mee terug naar de wereld van de Amsterdamse chirurgijns. Op ter dood gebrachte criminelen deden zij hun onderzoek. De ontzielde lichamen op de schilderijen zijn vandaag de dag nog even indrukwekkend als in de Gouden Eeuw.

De ondernemingsdrift van de Amsterdammers legde de stad in de 17^de eeuw geen windeieren. De status en rijkdom van de stad kwamen tot uiting in publieke gebouwen als het stadhuis aan de Dam, het huidige Koninklijk Paleis. De pracht en praal in de burgerzaal moest een iedere burger van Amsterdam trots doen zijn op de eigen stad. Geleidelijk aan werden ook steeds meer families rijker en rijker. In 1585 was de ijzerhandelaar Dirk Jansz. De Graef met een kapitaal van 140.000 gulden de rijkste Amsterdammer. In 1631 waren er echter al meer dan 100 Amsterdammers met een vermogen van meer dan 100.000 gulden. In de 2^de helft van de 17^de eeuw gingen de deftige regenten zich steeds meer distantiëren van de handel. Rijkdom werd daarbij steeds openlijker getoond. Zo lieten de gebroeders Trip aan de Kloveniersburgwal een huis bouwen van wel 250.000 gulden. Al deze welvaart had echter ook haar keerzijde. Buurten als de Jordaan ontwikkelde zich steeds meer tot een stedelijke restruimte voor het arme proletariaat. Een helpende hand was daar meer dan welkom en niet zelden werden er door rijke families hofjes gesticht om de allerzwaksten een veilige haven te bieden. Daarnaast werden er door de stad en kerkgenootschappen vele instellingen gesticht: Weeshuizen, oudemannenhuizen, gasthuizen, spinhuizen, rasphuizen en dolhuizen vulden de stad. Het was de last van veel geluk.

De periode rond 1900 wordt de Tweede Gouden Eeuw genoemd. De stad ontwaakte als het ware uit een lange slaap en de economie groeide spectaculair. Het gevolg was dat de stad zich in rap tempo veranderde en uitbereidde. Grootschalige nieuwbouwprojecten gaven de stad een nieuw aanzien en waren het zichtbare bewijs van een nieuwe gouden tijd. Fotografen als Breitner en Jacob Olie hebben de veranderingen in de stad in beeld gebracht. Het zijn echter vooral hun foto's van het verstilde Amsterdam, dat in sneltreinvaart verdween, die ons nu het meest aanspreken. Zij zijn voor ons een doorkijkje naar een lang vervolgen tijd. In deze rondleiding en stadswandeling staat het Amsterdam van rond 1900 centraal. Een dynamische periode die aan de basis staat van onze moderne samenleving.

Het Amsterdams Historisch Museum heeft een schitterende collectie schilderijen uit de Gouden Eeuw. De Nederlandse 17^de eeuw is wereldberoemd om haar schilderkunst. Er is geen andere periode in de kunstgeschiedenis waarin zo veel verschillende schilders werkzaam waren als in het Nederland van de 17^de eeuw. Amsterdam was in deze periode het centrum van de kunstmarkt en tevens de stad waar een groot aantal kunstenaars werkzaam was. In deze rondleiding en wandeling maakt u kennis met bekende en minder bekende schilders. Rembrandt, het icoon van de Gouden Eeuw mag daarbij natuurlijk niet ontbreken

In de Gouden Eeuw ontwikkelde Amsterdam zich tot het economisch centrum van Europa. Het aantal inwoners groeide explosief van 50.000 mensen in 1600 naar meer dan 200.000 in 1700. Immigranten trokken massaal naar Amsterdam op zoek naar werk, geld en een beter leven. In de Gouden Eeuw voelden mensen zich vooral verbonden met hun stad. Voor een burger uit Amsterdam was een inwoner van Haarlem eigenlijk al een vreemdeling. Immigranten uit de omgeving van Amsterdam zouden al zijn opgevallen door hun eigen taal en cultuur; laat staan de mensen die vanuit de Zuidelijke Nederlanden, Duitsland, Frankrijk, Scandinavië of Engeland naar Amsterdam trokken. Immigratie bracht in de 17^de eeuw, net als nu, bepaalde spanningen met zich mee. Dit wordt mooi verbeeld in het stuk De Spaanschen Brabander van Brederode uit 1617. De hoofdpersoon is afkomstig uit Antwerpen. Als een ware casanova brengt hij de vrouwen harten op hol. De nuchtere Amsterdammers weten eigenlijk niet goed wat ze met deze latino aanmoeten. De spanningen daargelaten, was het immigratie die de benodigde arbeidskrachten voor de Gouden Eeuw aanleverde. Amsterdam is groot geworden met immigranten; iets dat anno 2010 toch niet onbelangrijk is om te weten.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie is een van de iconen van de Gouden Eeuw en wordt vaak de eerste multinational avant-la-lettre genoemd. De VOC ontstond in 1602, toen een aantal handelscompagnieën dat sinds de jaren '90 van de 16^de eeuw handel dreef op Indië, zich verenigde. Daarmee kwam er een einde aan de moordende onderlinge concurrentie en lagen hogere winsten in het vooruitzicht. De VOC had vervolgens bijna twee eeuwen het handelsmonopoly op de Oost en bestuurde in Indië een groot aantal factorijen. De compagnie was opgedeeld in 6 kamers en daarvan was de kamer van Amsterdam het belangrijkst. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de compagnie vooral haar sporen in Amsterdam heeft nagelaten. Vele objecten in het museum en monumenten in de stad vertellen u het verhaal van deze boeiende onderneming.

De geschiedenis van de stad is gevuld met vele belangrijke, bijzondere of markante personen. In het museum maakt u tijdens de rondleiding kennis met een groot aantal kopstukken wier portretten in het museum worden bewaard. Of het nu de puissant rijke 16^e eeuwse koopman Pompeus Occo,  de 17^de eeuwse dichter Joost van den Vondel,  de 18^e eeuwse geschiedschrijver van Amsterdam Jan Wagenaar, de 19^e eeuwse cultuurminnaar en bankier Adriaan van der Hoop of de 20^e eeuwse socialist Monne de Miranda is, allen vertellen zij een boeiend verhaal. In de stadswandeling maken we aan de hand van een groot aantal monumenten kennis met een volgende groep kopstukken; politici, architecten, schrijvers en filosofen die zich allemaal op een of ander moment Amsterdammer noemden.